การเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ
การเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ
การเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบเป็นข้อกฎหมายที่ผู้ประกอบอาชีพทนายความมีโอกาศที่จะได้ใช้อยู่เป็นประจำในการทำงาน เนื่องจากการดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลย่อมมีโอกาสที่จะเกิดข้อผิดพลาดได้ ซึ่งหากไม่ได้รับการแก้ไขได้อย่างทันท่วงทีย่อมเกิดผลเสียกับคดีของท่านได้
การขอให้ศาลเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ มีดังนี้
- ศาลเพิกถอนเอง เมื่อศาลเห็นว่า มีการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบเกิดขึ้นในการพิจารณาคดีของศาล โดยศาลนั้นเป็นผู้ออกคำสั่งเพิกถอน
- คู่ความฝ่ายที่เสียหายจากการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้น ยื่นคำร้องขอเพิกถอนกระบวนการพิจารณาที่ผิดระเบียบ
- เป็นกรณีที่มิได้ดำเนนิกระบวนพิจารณาตามที่กฎหมายกำหนดไว้ในเรื่องดังนี้ เช่น การเขียนหรือการยื่นคำคู่ความหรือเอกสารอื่นๆ , การพิจารณาคดี , การพิจารณาพยานหลักฐาน , การบังคับคดี
ขั้นตอนในการยื่นขอเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ
- ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง
- กรณีทราบเหตุที่จะเพิกถอนนั้นก่อนศาลพิพากษาต้องยื่นคำร้องก่อนศาลมีคำพิพากษาและต้องยื่นไม่ช้ากว่า 8 วัน นับแต่วันทราบถึงพฤติการณ์อันเป็นมูลแห่งข้ออ้างและต้องไม่ดำเนินการอันใดหลังจากทราบหรือไม่ให้สัตยาบันแก่การกระทำที่ผิดระเบียบ
- กรณีทราบเหตุแห่งการขอเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบภายหลังจากที่ศาลชั้นต้นได้มีคำพอพากษาแล้ว คู่ความมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27
- ต้องยื่นคำร้องในคดีเดิมที่อ้างว่ามีการผิดระเบียบนั้น จะยื่นคำร้องเป็นคดีใหม่ไม่ได้
ตัวย่างการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ เช่น
- โจทก์ยื่นฟ้องและระบุภูมิลำเนาของจำเลยไม่ถูกต้อง ศาลจึงรับฟ้องไว้ จึงเป็นการรับฟ้องคดีที่ศาลไม่มีอำนาจรับคดีไว้พิจารณา ศาลชอบที่จะเพิกถอนคำสั่งรับฟ้องได้
- ศาลชั้นต้นรับคำฟ้องโดยที่โจทก์มิได้ชำระค่าธรรมเนียมศาล
- ศาลชั้นตันรับอุทธรณ์ที่ยื่นพ้นกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์
- ทนายความจำเลยดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลโดยที่ใบอนุญาตทนายความหมดอายุ
กรณีที่มิใช่การดำเนินกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ เช่น
- คู่ความจำวันนัดผิด ศาลสั่งขาดนัดพิจารณาและจำหน่ายคดี มิได้สั่งโดยผิดหลงและมิได้ดำเนินกระบวนพิจารณาผิดระเบียบ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ในกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรม หรือที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนในเรื่องการเขียน และการยื่นหรือส่งคำคู่ความหรือเอกสารอื่นๆ หรือในการพิจารณาคดี การพิจารณาพยานหลักฐาน หรือการบังคับคดี เมื่อศาลเห็นสมควรหรือคู่ความฝ่ายที่เสียหายเนื่องจากการที่มิได้ปฏิบัติเช่นว่านั้นยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งเพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นเสียทั้งหมดหรือบางส่วน หรือสั่งแก้ไขหรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างใดอย่างหนึ่ง ตามที่ศาลเห็นสมควร
ข้อค้านเรื่องผิดระเบียบนั้น คู่ความฝ่ายที่เสียหายอาจยกขึ้นกล่าวได้ไม่ว่าในเวลาใดๆก่อนมีคำพิพากษา แต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นได้ทราบข้อความหรือพฤติการณ์อันเป็นมูลแห่งข่ออ้างนั้น แต่ทั้งนี้คู่ความฝ่ายนั้นต้องมิได้ดำเนินการอันใดขึ้นใหม่ หลังจากที่ได้ทราบเรื่องผิดระเบียบแล้ว หรือต้องมิได้ให้สัตยาบันแก่การผิดระเบียบนั้น
ถ้าศาลสั่งในเพิกถอนกระบวนการพิจารณาที่ผิดระเบียบใดๆ อันมิใช่เรื่องที่คู่ความละเลยไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาเรื่องนั้นภายในกำหนดระยะเวลาซึ่งกฎหมายหรือศาลกำหนดไว้ เพียงเท่านี้ไม่เป็นการตัดสิทธิคู่ความฝ่ายนั้น ในอันที่จะดำเนินกระบวนพิจารณานั้นๆใหม่ให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบังคับ
ทนายสุกฤษฏิ์ เจริญสมบัติ