อ้างเอกสารที่เป็นภาษาต่างประเทศเป็นพยานหลักฐาน ต้องแปลเป็นภาษาไทยก่อนหรือไม่

รายงานและสำนวนความที่เกี่ยวด้วยการพิจารณาคดีซึ่งศาลเป็นผู้ทำนั้น ต้องทำเป็นภาษาไทย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46 วรรคหนึ่ง บางครั้งคดีความที่คู่ความได้นำขึ้นต่อศาลมีพยานหลักฐานที่เป็นภาษาต่างประเทศ พยานหลักฐานนั้นต้องแปลเป็นภาษาไทยก่อนหรือไม่ หากไม่แปลเอกสารภาษาต่างประเทศนั้นเป็นภาษาไทยก่อน ศาลจะรับฟังพยานหลักฐานนั้นได้หรือไม่

           ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46 วรรคสาม บัญญัติว่า“ถ้าต้นฉบับเอกสารหรือแผ่นกระดาษไม่ว่าอย่างใดๆ ที่ส่งต่อศาลได้ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศ ให้ศาลสั่งคู่ความฝ่ายที่ส่งให้ทำคำแปลทั้งฉบับหรือเฉพาะแต่ส่วนสำคัญ โดยมีคำรับรองมายื่นเพื่อแนบไว้กับต้นฉบับ”

เรื่องนี้มีปัญญาที่ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ เกี่ยวกับการรับฟังพยานเอกสารที่เป็นภาษาต่างประเทศซึ่งคู่ความได้อ้างพยานเอกสารภาษาต่างประเทศนั้นเป็นพยานหลักฐานโดยที่มิได้มีการมีการแปลเป็นภาษาไทยก่อน ลองศึกษาจากฎีกาดังต่อไปนี้

  คำพิพากษาศาลฎีกาที่  2155/2540  เอกสารที่ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศนั้นคู่ความส่งต่อศาลได้โดย

ไม่จำต้องทำคำแปลเป็นภาษาไทยยื่นต่อศาลเสมอไป นอกจากศาลสั่งให้ทำคำแปล ตาม  ป.วิ.พ. มาตรา 46  วรรคสาม  เมื่อศาลไม่สั่งให้โจทก์ทำคำแปล  ศาลรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานของโจทก์ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3136/2543 ศาลรับฟังเอกสารภาษาต่างประเทศทั้งฉบับ โดยโจทก์ไม่ได้ทำคำแปลเป็นภาษาไทย เป็นการรับฟังพยานหลักฐานโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เป็นข้อกฎหมาย มิใช่ข้อเท็จจริง แต่เอกสารนั้นคู่ความส่งต่อศาลโดยไม่จำต้องทำคำแปลเป็นภาษาไทยยื่นต่อศาลเสมอไป นอกจากศาลสั่งให้คำแปล เมื่อศาลมิได้สั่งให้ทำคำแปล ศาลย่อมรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานของโจทก์ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่  338/2518 สำเนาเอกสารกู้ท้ายฟ้องและเอกสารกู้ที่โจทก์ส่งเป็นพยานข้อความตอนล่างเป็นภาษาจีน แต่มีข้อความบางส่วนเป็นภาษาไทย ได้ความว่าจำเลยยืมเงินโจทก์ โจทก์มิได้แปลเอกสารเป็นภาษาไทย ก็ฟังข้อความที่เป็นภาษาไทยในเอกสารนั้นได้ และไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2797/2521 คู่ความส่งเอกสารที่ทำขั้นเป็นภาษาต่างประเทศต่อศาลไม่จำต้องทำคำแปลยื่นต่อศาลเสมอไป นอกจากศาลสั่งให้ทำคำแปล ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46 วรรคสาม เมื่อศาลมิได้สั่งให้โจทก์ทำคำแปลสัญญา การที่โจทก์ส่งคำแปลสัญญาโดยมีคำร้องว่าเป็นคำแปลที่ถูกต้องหลักจากเสร็จการพิจารณาแล้ว จึงไม่ต้องห้าม

สรุป เอกสารที่อ้างส่งต่อศาลเป็นภาษาต่างประเทศ เมื่อศาลไม่มีคำสั่งให้แปล คู่ความย่อมอ้างส่งพยานเอกสารดังกล่าวต่อศาลได้

ทนายสุกฤษฏิ์  เจริญสมบัติ