หลังจากที่ผมกับเฮียตี๋เดินทางไปไหว้สักการะรูปเหมือนหลวงปู่แหวนที่วัดดอยแม่ปั๋งแล้วก็หาที่พักรีสอร์ทแถวนั้นพักผ่อน เป็นรีสอร์ทเล็กๆตั้งอยู่กลางทุ่งล้อมรอบไปด้วยนาข้าวของชาวบ้านซึ่งก็อยู่ในเขตอำเภอพร้าวจังหวัดเชียงใหม่บรรยากาศเงียบสงบมากเพราะวันนั้น รีสอร์ทมีลูกค้าที่เข้าพักมีแค่ผมกับเฮียตี๋ ตกตอนค่ำผมกับเฮียตี๋ก็สั่งเบียร์มานั่งกินกันที่ศาลาเล็กๆของรีสอร์ทซึ่งตั้งอยู่กลางสระน้ำขนาดใหญ่บรรยากาศเย็นสบายมากนั่งกินเบียร์กันไปนั่งสนทนาธรรมกันไปแม้จะเป็นธรรมะเพี้ยนๆแต่เฮียตี๋แกก็ชอบฟังผมพูดแกบอกว่าสนุกและแปลกดีไม่เคยได้ฟังที่ไหน

ระหว่างสนทนาธรรม จู่ๆแกก็ถามผมว่า เออนี่อั้วจำได้ว่าลื้อเคยบอกว่าเวลาบริษัทเป็นหนี้ กรรมการบริษัทไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวใช่มั๊ย

ครับเฮีย มีอะไรหรือเปล่าครับ

แล้วถ้ากรรมการเซ็นเช็คสั่งจ่ายเงินเพื่อจ่ายหนี้ให้กับเจ้าหนี้ ถ้าเช็คเด้งเจ้าหนี้จะฟ้องกรรมการให้รับผิดได้มั๊ย

ในทางแพ่งกรรมการไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวครับเฮีย เจ้าหนี้ต้องฟ้องบริษัทเพื่อเรียกเงินตามเช็คกรรมการเซ็นเช็คเป็นการกระทำการแทนบริษัทเท่านั้น

แล้วถ้าเขาฟ้องคดีอาญาล่ะกรรมการจะติดคุกมั๊ย

คดีอาญาเขาฟ้องผู้กระทำความผิดหมายถึงตัวผู้ลงมือกระทำจริงๆ ในทางอาญาบริษัทเป็นเพียงนิติบุคคลเป็นบุคคลที่กฎหมายสมมุติขึ้นให้มีสภาพบุคคลเท่านั้นไม่อาจกระทำการใดๆได้เองต้องกระทำผ่านตัวแทนที่เรียกว่ากรรมการบริษัทหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากกรรมการดังนั้นกรรมการผู้กระทำการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากกรรมการหากกระทำการอะไรที่กฎหมายบัญญัติเป็นความผิดอาญากรรมการหรือบุคคลผู้ได้รับมอบหมายจากกรรมการนั้นก็ต้องรับผิดทางอาญากับบริษัทด้วยพูดง่ายๆคือกรรมการติดคุกแทนบริษัทนั่นเองครับเฮีย ว่าแต่เฮียถามทำไมมีใครกำลังมีปัญหาเรื่องนี้หรอ

ก็เพื่อนอั้วล่ะเห็นว่าช่วงนี้กิจการกำลังมีปัญหาขาดสภาพคล่อง แต่ไปจ่ายเช็คให้กับซัพพลายเออร์แล้วเช็คเด้ง อันที่จริงอั้วนี่แหละแนะนำว่าจ่ายเช็คได้ กรรมการไม่รับผิดเป็นการส่วนตัว เป็นหนี้ของบริษัทแต่พอเช็คเด้งเจ้าหนี้ซัพพลายเออร์เลยฟ้องคดีอาญาบริษัทและกรรมการผู้สั่งจ่ายเช็คเป็นจำเลยร่วมกันมันเลยโทรมาต่อว่าอั้วใหญ่เลย

ก็เฮียแนะนำเขาไม่หมดนี่นาดันไม่บอกเขาว่าถ้าเช็คเด้งกรรมการบริษัทผู้สั่งจ่ายเช็คก็มีความผิดอาจติดคุกได้

ก็เออนั่นแหละอั้วถึงได้กังวลอยู่นี่ไง ทำไงได้บ้างวะ

แล้วเช็คกี่ใบ รวมกันแล้วหนี้เยอะมั๊ยครับ

เช็ค 10 ใบๆละหลายแสนรวมๆกันประมาณ 5 ล้าน

แล้วเพื่อนของเฮียคิดว่าจะใช้เวลานานแค่ไหนถ้าจะต้องหาเงิน 5 ล้านบาทไปคืนเจ้าหนี้

ถ้าไม่ถูกฟ้องคดีอาญาไม่เกิน 2 ปีคืนได้แน่นอน จริงๆมันบอกอั้วว่าขอเวลาปีเดียวแหละแต่อั้วคิดเผื่อเหลือเผื่อขาดไว้น่ะ

งั้นไม่มีปัญหาหรอกเฮียคดีเช็คแก้ไขไม่ยาก

ทำยังไงอ่ะ เพื่อนอั้วมันกลัวติดคุกมากถ้าติดคุกแล้วก็ไม่ต้องทำมาหากินกันพอดี

เจ้าหนี้ซัพพลายเออร์น่ะเขาไม่ได้โกรธแค้นอะไรเพื่อนเฮียเป็นการส่วนตัวหรอก เขาฟ้องเพราะต้องการใช้คดีอาญาบีบให้เพื่อนเฮียใช้หนี้เขาซึ่งก็มักจะได้ผลนะ ฟ้องคดีอาญาเช็คส่วนมากก็ยอมจ่ายคืนทุกรายไปเพราะไม่มีใครอยากจะเสี่ยงคุกเสี่ยงตาราง ก็กลายเป็นว่าเจ้าหนี้ส่วนใหญ่ก็ฟ้องคดีอาญาเช็คเพื่อกดดันลูกหนี้ดูผิวเผินหรือพูดแบบหยาบๆหน่อยก็คือใช้ศาลเป็นเครื่องมือในการทวงหนี้นั่นเองเพราะส่วนมากฟ้องไปจำเลยก็รับสารภาพและขอผ่อนจ่ายเจ้าหนี้ก็อยากได้เงินคืนก็รับเงื่อนไขผ่อน ถ้าผ่อนได้หมดโจทก์ก็ถอนฟ้องแต่ถ้าผ่อนไม่ครบผิดเงื่อนไขโจทก์ก็ขอให้ศาลยกคดีขึ้นพิจารณาพอศาลยกคดีขึ้นพิจารณาจำเลยก็หามาจ่ายเพราะไม่อยากติดคุกอีกทั้งรับสารภาพไปแล้วขาไปอยู่ในคุกแล้วทั้งสองข้าง เมื่อกี้ลื้อว่ายังไงนะ การรับสารภาพแล้วผ่อนจ่ายในศาลเมื่อผ่อนครบก็ให้โจทก์ถอนฟ้องหรอ นี่เป็นทางออกของคดีเช็คใช่มั้ยแล้วเป็นทางออกที่ดีที่สุดหรือเปล่า ใช่เฮียมันคือทางออกหรือคือทางแก้ปัญหาคดีเช็คแต่ก็ไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุดหรอกนะ ยังมีทางออกวิธีอื่นอีก

ยังไงหรอ

ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค มาตรา 7 บัญญัติว่า “ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๔ ได้ใช้เงินตามเช็คแก่ผู้ทรงเช็คหรือแก่ธนาคารภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ผู้ออกเช็คได้รับหนังสือบอกกล่าวจากผู้ทรงเช็คว่าธนาคารไม่ใช้เงินตามเช็คนั้น หรือหนี้ที่ผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๔ ได้ออกเช็คเพื่อใช้เงินนั้นได้สิ้นผลผูกพันไปก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ถือว่าคดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”

ดังนั้นถ้าเพื่อนเฮียใช้หนี้ตามเช็คหมดก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา (ถึงที่สุด) ถือว่าหนี้ตามเช็คนั้นสิ้นผลผูกพัน คดีอาญาก็ถือว่าเลิกกัน หมายความว่าไม่มีความผิดอาญาอีกต่อไปพูดง่ายๆก็ไม่ติดคุกนั่นเอง ผมเน้นคำว่าคำพิพากษาถึงที่สุดนะครับดังนั้นถ้าแม้นว่าศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาแต่ถ้ายังไม่ถึงที่สุดก็แสดงว่ายังพอมีเวลาหาเงินไปใช้หนี้ตามเช็คดังนั้นหากแม้นว่าศาลชั้นต้นตัดสินแล้วถ้าเพื่อนเฮียใช้สิทธิอุทธรณ์ก็ถือว่าคดียังไม่ถึงที่สุดหรือแม้ว่าศาลอุทธรณ์ตัดสินแล้วแต่อยู่ในระหว่างที่สามารถยื่นฎีกาได้หรือถ้าได้มีการยื่นฎีกาก็ถือว่าคดียังไม่ถึงที่สุด

ลื้อกำลังจะบอกอั้วว่าทางออกที่ดีที่สุดอีกทางหนึ่งก็คือให้เพื่อนอั้วสู้คดีเช็คและในระหว่างที่สู้คดีก็เก็บเงินให้ได้เพื่อเอาไปใช้หนี้เจ้าหนี้เพื่อให้หนี้ตามเช็คสิ้นผลผูกพันก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุดใช่มั๊ย ถ้าแม้ว่าจะแพ้คดีในศาลชั้นต้นแต่ถ้าใช้สิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาต่อไปเพื่อนอั้วก็จะได้เวลาเพิ่มขึ้นในการหาเงิน

ถูกต้องแล้วครับเฮีย ผมว่าเฮียเป็นคนฉลาดมากนะผมพูดแค่นี้เฮียเข้าใจได้หมดเลยมิน่าเฮียถึงบริหารกิจการเฮียได้รุ่งเรืองไม่ค่อยมีปัญหาเหมือนเพื่อนๆของเฮีย

อั้วก็เชื่อลื้อนั่นแหละปัญหาถึงไม่ค่อยจะมี เออ..แล้ววิธีที่สู้คดีเพื่อได้เวลาหาเงินมันดีกว่าการรับสารภาพแล้วขอผ่อนกับเจ้าหนี้ยังไง

ก็ถ้ารับสารภาพแล้วขอผ่อนก็เท่ากับว่าเอาตัวไปอยู่ในคุกแล้วครึ่งตัวสิครับถ้าผิดนัดหรือมีเหตุที่การเงินผิดพลาดไม่เป็นไปดังที่คิดก็คือติดคุกแน่นอนถ้าจะใช้วิธีนี้เฮียต้องมั่นใจว่าการเงินจะไม่สะดุดคือมั่นใจว่าจะผ่อนชำระหนี้เขาได้ตามเงื่อนไขอย่างแน่นอน หากไม่มั่นใจให้ใช้วิธีสู้คดีเพื่อได้เวลาหาเงินครับ เพราะดีไม่ดีสู้คดีไปเผื่อมีช่องก็อาจชนะคดีศาลยกฟ้องไปเลยก็มีนะ

เออ..จริงของลื้อนะ สู้ไปได้เวลา เผื่อชนะคดี แต่ถ้ารับสารภาพคือปิดประตูแพ้ แก้ไมได้เลย

ว่าแล้วแกก็ยกแก้วเบียร์ขึ้นกระดกทีเดียวหมดแล้ว ผมก็ยกขึ้นกระดกตามหมดแก้วไปเหมือนกัน ผมกับเฮียตี๋นั่งคุยกันและกินเบียร์ไปเผลอแป้บเดียวปาไปเกือบเที่ยงคืน เบียร์ที่สั่งมาหมดพอดีเลยแยกย้ายกันไปนอนพักผ่อนเพราะพรุ่งนี้ต้องเดินทางต่อไปยังตัวเมืองเชียงใหม่ ติดตามตอนต่อไปเข้าเมืองเชียงใหม่สำหรับตอนนี้ขอให้ทุกท่านโชคดี

โดย ชอลิ้วเฮียง (ทนายนำชัย พรมทา)