วันที่ห้าแล้วที่ผมกับเฮียตี๋ไปเที่ยวกันที่ภาคเหนือเริ่มตั้งแต่อำเภอแม่สอดจังหวัดตาก อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ปางอุ๋ง หมู่บ้านรักไทย ปางมะผ้า และวันนี้วันที่ห้าของการเดินทางผมกับเฮียตี๋อยู่ที่อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน และตั้งใจว่าในวันรุ่งขึ้นจะเดินทางต่อไปที่อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่เพื่อแวะสักการะและระลึกถึงหลวงปู่แหวน สุจิณโณ ที่วัดดอยแม่ปั๋ง พระอริยะเจ้าสายหลวงปู่มั่นซึ่งผมเองศรัทธาในแนวทางปฏิบัติของพระป่าสายหลวงปู่มั่นเป็นอย่างมาก

ผมกับเฮียตี๋นั่งกินเบียร์กันอยู่ที่รีสอร์ทแห่งหนึ่งริมแม่น้ำปาย ขอบอกเลยว่าบรรยากาศของเมืองปายในฤดูฝนนี่บรรยากาศดีสุดๆ ทั้งไม่ค่อยมีนักท่องเที่ยว จึงทำให้บรรยากาศโดยทั่วไปสงบเงียบเหมาะแก่การพักผ่อน อากาศก็เย็นสบายมากแต่ไม่ถึงกับหนาว ฟังเสียงน้ำในแม่น้ำปายไหลอยู่ตลอดเวลาเป็นเสียงที่มีเสน่ห์ยิ่งนัก

อยู่ๆแกก็พูดขึ้นว่า โรงงานของเพื่อนอั้วนะ เรื่องคนงานไม่เคยมีปัญหาอะไรเลย เวลาอยากให้ใครออกไม่ต้องเลิกจ้าง ไม่ต้องไล่ออก ให้ฝ่ายบุคคลเรียกคนๆนั้นมาให้เขียนใบลาออกแล้วทุกอย่างก็จบ ดูทุกอย่างมันง่ายไปหมด ไม่ต้องมีที่ปรึกษากฎหมาย ไม่ต้องมีทนาย อั้วถามจริงๆเถอะมันง่ายขนาดนั้นเลยหรอ แล้วทำไมเวลาอั้วปรึกษาลื้อมันถึงดูเหมือนยากและซับซ้อนจังเลยวะ เพื่อนอั้วบอกว่าจะให้ฝ่ายบุคคลของเขามาช่วยจัดการให้อั้วด้วยเวลาที่อั้วมีเรื่องกับคนงาน ลื้อว่าไงบ้างล่ะ

จริงๆการลาออกของคนงานก็นับว่าเป็นทางออกที่ดีเลยล่ะครับเฮีย ถ้าคนงานลาออกไปเองเราก็ไม่ต้องจ่ายอะไรเลยแม้แต่บาทเดียว

อ้าว..แล้วทำไมลื้อไม่ให้คำปรึกษาอั้วแบบนั้นบ้างล่ะ ทำให้อั้วต้องจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าทุกครั้งเลย

เฮียครับ กิจการของเฮียที่ใหญ่โตได้ทุกวันนี้ส่วนหนึ่งก็เพราะใครเฮียเคยคิดบ้างมั๊ยครับ ส่วนหนึ่งก็เพราะคนงานที่ทำงานหามรุ่งหามค่ำ เขาต้องเข้ากะ ทำงานล่วงเวลา เวลาที่จะเจอลูกเจอเมียเขาๆก็ไม่ได้เจอ เขาต้องจากบ้านเกิดของเขามาตั้งแต่อายุยังรุ่นๆทำงานให้กับเฮียจนอายุเขาเลยวัยกลางคน บางคนก็แก่ไปพร้อมกับโรงงานของเฮีย เขาใช้เวลาเกือบทั้งชีวิตของเขาทำงานให้กับเฮีย ในเวลาที่เฮียนั่งกินเบียร์กับผมอยู่นี่ เฮียคิดบ้างมั๊ยว่ามีคนงานบางกลุ่มกำลังนั่งเฝ้าเครื่องจักร นั่งเฝ้าหน้าจอคอมพิวเตอร์ เพราะต้องทำงานให้กับเฮีย

อ้าว  แล้วอั้วให้เขาทำงานฟรีๆหรอ อั้วจ่ายค่าจ้างทุกเดือน จ่ายค่าล่วงเวลา จ่ายค่าทำงานในวันหยุด และที่สำคัญจ่ายโบนัสให้ทุกปี อั้วก็ตอบแทนพวกเขาอยู่นะ

ก็ใช่เฮีย ใครที่เจอนายจ้างที่ดีๆอย่างเฮียผมก็ดีใจแทนพวกเขาด้วย ผมเองก็เคยทำงานในโรงงานตอนสมัยเรียนราม ผมเข้าใจหัวอกของคนงานเป็นอย่างดี พวกเขาก็โชคดีที่เจอนายจ้างที่ดีอย่างเฮีย

เงินค่าชดเชยเป็นเงินที่กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายแก่ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้างเพื่อเป็นการตอบแทนและเป็นหลักประกันให้กับลูกจ้างว่าจะมีเงินจำนวนหนึ่งไปใช้จ่ายในชีวิตประจำวันหลังจากที่ต้องตกงาน หรือ เพื่อไปทำทุนในการประกอบอาชีพใหม่ หรือไปใช้ในบั้นปลายของชีวิต

ส่วนสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงินที่กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างในกรณีที่เลิกจ้างโดยไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้าเนื่องจากกฎหมายมีเจตนาที่จะให้นายจ้างบอกเลิกจ้างให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าเป็นเวลาพอสมควร เพื่อลูกจ้างจะได้มีเวลาเตรียมตัวเตรียมใจ มีเวลาหางานใหม่และหากนายจ้างไม่บอกกล่าวเลิกจ้างล่วงหน้าแต่บอกเลิกจ้างทันที เมื่อไม่ให้เวลาเขากฎหมายก็กำหนดว่าต้องให้เงินเขาไปใช้ในช่วงที่เขาต้องหางานใหม่กระทันหันนั้น

ที่ผมแนะนำให้คำปรึกษาเฮียเกี่ยวกับการเลิกจ้างคนงานที่ให้เลิกจ้างแบบตรงไปตรงมา เคสไหนต้องจ่ายค่าชดเชยก็ต้องจ่าย เคสไหนไม่สมควรจ่ายก็แนะนำไม่ให้จ่าย ก็เพราะผมแนะนำเฮียในสิ่งที่ถูกต้อง แฟร์ๆกับทุกคนนะครับเฮีย เขาอาจต้องใช้สิทธิตามกฎหมายอื่นด้วย เช่น ไปขึ้นทะเบียนว่างงานที่สำนักงานจัดหางานตามกฎหมายประกันสังคมซึ่งกรณีลาออกกับกรณีเลิกจ้างเขาได้เงินจากประกันสังคมต่างกัน ผมเป็นนักกฎหมาย ผมก็ต้องแนะนำเฮียตามหลักกฎหมาย ผมไม่ใช่มาเฟียที่จะใช้วิธีการข่มขู่หรือหลอกลวงพวกเขา(หมายถึงลูกจ้าง) คนงานแต่ละคนการศึกษาเขาก็น้อยอยู่แล้ว เขาไม่รู้หรอกว่าเขามีสิทธิอะไรบ้าง เอาใบลาออกไปให้เขาเขียนเขาก็เขียน บางคนทำงานกับโรงงานมาตั้งยี่สิบสามสิบปีต้องตกงานทันทีเพราะใช้วิธีการให้เขียนใบลาออก  ไหนจะลูกเมียเขาต้องลำบากทันทีเพราะเขาตกงาน

จริงๆถ้าเฮียชอบแบบมาเฟียผมก็ทำได้นะครับ ก็ไอ้แค่ข่มขู่หรือหลอกลวงให้เขาเขียนใบลาออกน่ะเรื่องเล็ก บางที่เขาให้เขียนใบลาออกไว้ตั้งแต่ตอนสมัครงานเลยด้วยซ้ำเพื่อป้องกันลูกจ้างพวกที่หัวหมอไม่ยอมเซ็นใบลาออกให้ แต่ผมบอกตรงๆนะ ผมทำแบบนั้นไม่ลงจริงๆ ผมมองว่าทุกคนก็ลำบาก ทั้งผู้ประกอบการทั้งลูกจ้าง ผู้ประกอบการก็ต้องดิ้นรนต่อสู้กับคู่แข่งทางการค้า ต่อสู้กับพิษเศรษฐกิจ ต่อสู้กับตลาด ต้นทุนกำไร ส่วนคนงานก็ต่อสู้กับวิถีชีวิตที่ยากจนต้องหาเช้ากินค่ำต้องเป็นมนุษย์โรงงานเป็นมนุษย์เงินเดือนเกือบทั้งชีวิต ถ้าพอที่จะเมตตาเอื้อเฟื้อกันได้ตามสมควรผมก็แนะนำให้ทำ เพราะผมคำนึงถึงเรื่องมนุษยธรรมมากกว่าเรื่องอื่น หรือเฮียอยากให้ผมแนะนำเฮียแบบนั้นล่ะ

อั้วก็แค่ถามเฉยๆเพราะสงสัย เห็นเพื่อนอั้วมันบอกว่ามันเอาคนงานออกทุกครั้งไม่เคยต้องจ่ายเงินอะไรให้คนงานเลย ลื้อก็เทศนาซะจนอั้วรู้สึกผิดเลย

เฮียจะรู้สึกผิดทำไมล่ะ ทุกครั้งเฮียก็ทำถูกต้องตามกฎหมายแล้ว เฮียทำตามที่ผมแนะนำทุกอย่าง อันนี้ก็ต้องขอบคุณเฮียนะที่เฮียเป็นคนที่มีมนุษยธรรมอยู่มากทีเดียว

เฮียรู้มั้ยว่าคนงานเขาไม่รู้อะไรหรอก เอาใบลาออกไปให้เขาเขียนเขาก็เขียน บางคนก็พอรู้บ้างว่าถ้าลาออกจะไม่ได้รับค่าชดเชยแต่ก็เกรงกลัวอำนาจบารมีของนายจ้างก็จำเป็นต้องเขียน ถามว่าจริงๆลึกๆจากใจเขาๆอยากจะออกงานไหม ผมเชื่อว่าเขาไม่ได้อยากจะออกเพราะเขายังไม่ได้งานใหม่ ออกไปจะเอาอะไรกิน

แล้วเฮียรู้มั๊ยว่าไอ้ที่ไปพูดกดดันหรือข่มขู่ให้ลูกจ้างเขียนใบลาออกโดยที่เขาไม่ได้เต็มใจยินยอมน่ะ ศาลฎีกาเคยตัดสินว่าเป็นการเลิกจ้างนะครับอย่าทำเป็นเล่นไป เฮียลองไปศึกษาอ่านเพิ่มเติมจากแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4052/2548 และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2575/2548

เฮียจำหลักง่ายๆเลยว่าการลาออกต้องมาจากการที่เขาสมัครใจที่จะลาออก ไม่ใช่เกิดจากการพูดข่มขู่หรือกดดันอะไรเขา ตามเคสที่ผมยกตัวอย่างตามแนวคำพิพากษาฎีกาข้างบนนั่น เมื่อศาลฎีกาว่าเป็นการเลิกจ้าง ไม่ใช่การลาออกก็ต้องจ่ายค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และเงินอื่นๆตามกฎหมาย

นายจ้างหรือฝ่ายบุคคลที่ไม่ได้รู้กฎหมายจริงก็คงจะกระหยิ่มยิ้มย่องว่าแก้ไขปัญหาได้โดยการเรียกให้คนงานมาเขียนใบลาออกแล้วก็จบ เขายังไม่เจอคนจริงเฉยๆหรอกครับเฮีย

แต่ถ้าเฮียจะใช้วิธีเรียกให้เขามาเขียนใบลาออกผมก็แนะนำให้เฮียใช้วิธีกลางๆนะครับ หมายถึงเสนอให้เขาเขียนใบลาออกและเสนอให้เงินช่วยเหลือเขาอาจเท่ากับค่าชดเชย สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าหรือตามที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกัน เพราะเงินช่วยเหลือไม่ใช่ค่าชดเชย จ่ายเท่าไหร่ก็ได้เท่าที่เฮียกับคนงานตกลงกันได้

โอเคๆ อั้วเห็นด้วยกับลื้อที่จะใช้วิธีตรงไปตรงมา ว่าแล้วแกก็ชวนผมชนแก้วและกระดกทีเดียวหมดแก้วแล้วแล้วรินใหม่จนเต็ม คืนนั้นผมกับเฮียตี๋กินเบียร์กันจนดึกเหมือนทุกคนคืนที่ผ่านมา และพรุ่งนี้ก็ตั้งใจว่าจะออกเดินทางไปยังวัดดอยแม่ปั๋ง อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ตามที่ตั้งใจไว้

โดย ชอลิ้วเฮียง (ทนายนำชัย พรมทา)